162

ترڪي-شام جي زلزلي ۾ غير معمولي موت جا سائنسي سبب سامهون اچي ويا

اناطوليا، ترڪي: 6 فيبروري تي صبح جو ساڍي چار وڳي هئي ته ترڪي ۽ شام ۾ سڀ کان وڌيڪ شديد زلزلو آيو ۽ ان خوفناڪ زلزلي جي نتيجي ۾ سوين ماڻهن جو وڏو تعداد نه صرف مري ويو پر ڪيترائي ڀيرا وڌيڪ زخمي ٿي پيا. جڏهن ته ڪيترائي ماڻهو اڃا تائين ملبي هيٺان دفن آهي.

سڄي دنيا جا ماهرن هن زلزلي جي شدت ۽ ان سبب ٿيندڙ موتن تي غور ڪري رهيا آهن. پهريون، ٻه وڏيون ٽيڪٽونڪ پليٽون ڏکڻ ترڪي ۽ اتر شام کان صرف 12 ميلن جي فاصلي تي ٽڪرائجي ويون، هڪ 7.8-شدت وارو زلزلو، ترڪي جي 80 سالن جي تاريخ ۾ سڀ کان وڌيڪ خطرناڪ زلزلو. پر نو ڪلاڪ بعد، ساڳئي علائقي ۾ 7.5-شدت جو ٻيو زلزلو آيو، جنهن جي ڪري فوتگين جي تعداد ۾ اضافو ٿيو.

ان حوالي سان زلزلي جي ماهر ۽ بوسٽن يونيورسٽي سان لاڳاپيل ڊاڪٽر ريچل ايبرڪرومبي چيو ته ترڪي ٽيڪٽونزم جي لحاظ کان تمام گهڻو سرگرم علائقو آهي. مثال طور، هي زلزلو اتر اناتوليا فالٽ ۽ اوڀر اناتوليا فالٽ جي ڪري آيو هو، ۽ ٻنهي جي وچ ۾ سالياني سلپ جي شرح 6 کان 10 ملي ميٽر هئي.

ان زلزلي جو مرڪز (Epicenter) مشهور شهر غازيانٽيپ هو، جتي هزارين شامي پناهگير جيڪي تباهه ٿيل شامي شهر حلب مان هتي پهتا هئا.. يو ايس جيولوجيڪل سروي (USGS) جي مطابق، هن علائقي ۾ عمارتن جي تعمير ۾ ڪو به بلڊنگ ڪوڊ نه ڏٺو ويو. اهو ئي سبب آهي جو ان ۾ غير معمولي جاني نقصان ٿيو آهي. بهرحال، ڊاڪٽر ريچل جو اصرار آهي ته جيڪڏهن عمارتون بين الاقوامي زلزلي واري ضابطي جي مطابق ٺاهي سگهجن ها ته آفت گهٽ ۾ گهٽ گهٽجي وڃي ها ڇاڪاڻ ته زلزلو ايترو طاقتور هو ۽ ان جو مرڪز گهٽ هو.

اس خبر پر اپنی رائے کا اظہار کریں